E-booki

Zachęcamy do lektury e-booków, które wydajemy samodzielnie i we współpracy z naszymi partnerami. Stale dodajemy kolejne tytuły. Aby pobrać e-booki za darmo, kliknij na symbol PDF pod ich opisami.

Seria: POLEN IN EUROPA
2024
Knowledge in the Shadow of Catastrophe. Key Thinkers of Polish Humanities in the Post-War Era
AUTOR: Katarzyna Bojarska, Ewa Domańska, Piotr Filipkowski, Jacek Małczyński, Luiza Nader
WYDAWNICTWO: Brill Schöningh
ROK WYDANIA: 2024
ISBN: 978-3-506-79395-9
Książka w wersji pdf dostępna jest na stronie wydawnictwa: tutaj:

 

Ten niezwykły przegląd dzieł przedstawicieli polskiej powojennej humanistyki prezentuje zbiór głębokich spostrzeżeń pokolenia II wojny światowej. Czytelnik znajdzie tu eseje autorstwa osiemnastu wybitnych polskich humanistów, w tym Bronisława Baczki, Michała Głowińskiego, Oskara Hansena, Marii Janion, Anny Pawełczyńskiej, Krzysztofa Pomiana, Władysława Strzemińskiego i innych. Ich teksty weszły do kanonu takich dyscyplin nauk humanistycznych, jak historia sztuki, kulturoznawstwo, historia, krytyka literacka, filozofia czy socjologia. Zebrane teksty ukazują głęboki namysł nad kondycją ludzką – w jej wymiarze historycznym, politycznym, publicznym oraz prywatnym, nierzadko naznaczonym traumatycznymi doświadczeniami.

Seria: POLEN IN EUROPA
2023
Pariser Vorlesungen über die slavische Literatur und ihre Kontexte
AUTOR: Adam Mickiewicz
REDAKCJA: Walter Kroll
WYDAWNICTWO: Brill Schöningh
ROK WYDANIA: 2023
ISBN: 978-3-657-79099-9
Wydanie czterotomowe w wersji pdf dostępne na stronie wydawnictwa: tutaj.

 

Paryskie wykłady o literaturze słowiańskiej, które Adam Mickiewicz prowadził w języku francuskim w latach 1840-1844, były wydarzeniem kulturalnym i politycznym tamtych czasów. Dziś uważa się je za pierwszą literacką i kulturową historię Słowian. Diachroniczna prezentacja rozciąga się od (mitycznych) początków tradycji pisanej, średniowiecza, renesansu i oświecenia do romantyzmu. Mickiewicz analizuje autorów poszczególnych epok, opracowując poetyckie i ideologiczno-historyczne cechy ich dzieł, osadzając je w odpowiednich kontekstach literackich i historycznych oraz łącząc je z tradycją zachodnioeuropejską. Pod względem metodologicznym prezentacja ma charakter porównawczy i charakteryzuje się polifonią. Głosy z historii, filozofii, religii i polityki wpływają do dyskursu o literaturze słowiańskiej, obiecując ekscytujące doświadczenie czytelnicze. Praca prezentowana jest w trzytomowym, obszernie opatrzonym przypisami wydaniu.
Seria: POLEN IN EUROPA
2023
Adam Mickiewicz: Metaphysical Poems
AUTOR: Adam Mickiewicz
Redaktorzy tomu: Mateusz Stróżyński, Jerzy Fiećko 
Tłumacz: Mateusz Stróżyński, Jaspreet Singh Boparai
WYDAWNICTWO: Brill Schöningh
ROK WYDANIA: 2023
ISBN: 978-3-506-79043-9

 

Adam Mickiewicz (1798 – 1855) był najwybitniejszym polskim poetą romantycznym i jedną z największych postaci intelektualnych i literackich pierwszej połowy XIX wieku w Europie. Poprzez swoje wiersze, a także wysiłki jako naukowiec, wykładowca, działacz polityczny i literacki celebryta, starał się wypełnić lukę między narodami słowiańskimi a kulturą Europy Zachodniej. Niniejszy wybór 27 wierszy koncentruje się na tej części twórczości Mickiewicza, którą można określić jako poezja metafizyczna. Wiersze eksplorują zakres tematów religijnych, mistycznych, filozoficznych i egzystencjalnych, stawiając Mickiewicza w gronie najwybitniejszych postaci wczesnego romantyzmu europejskiego, w tym Coleridge’a, Wordswortha i Novalisa, a także amerykańskich transcendentalistów. Poezja i myśl Mickiewicza są dziełem niespokojnego umysłu: jego wizja była niekonwencjonalna, nieprzewidywalna i stale się rozwijała. Książka prezentuje dwujęzyczne wydanie (polsko-angielskie) z naukowym wstępem i komentarzem, przedstawiającym Mickiewicza jako pisarza w kontekście jego czasów. Współredaktorami tomu są Jerzy Fiećko, jeden z najwybitniejszych znawców twórczości Mickiewicza, oraz Mateusz Stróżyński, uznany na świecie badacz tradycji platońskiej i zachodniego mistycyzmu.

Seria: FOKUS, Vol. 15
2023
A LOST WORLD: THE GALICIAN SHTETL AND SIBERIA
AUTOR: Meier Landau
REDAKCJA: Lidia Zessin-Jurek
MIEJSCE WYDANIA: Paderborn
WYDAWNICTWO: Brill Schöningh
ROK WYDANIA: 2023
ISBN: 978-3-506-79164-1
Książka w wersji pdf dostępna na stronie wydawnictwa: tutaj.

 

Utracony świat wschodnioeuropejskich Żydów spotyka się z utraconym światem życia pod rządami sowieckimi. Z galicyjskiego sztetla Mos´ciska (Mostyska) – obecnie na Ukrainie w pobliżu granicy z Polską – pamiętnik podąża za żydowską rodziną przez dwie wojny światowe, deportację do osiedla robotniczego pod sowieckim reżimem, przez Azję Środkową, Bliski Wschód, aż do Ameryki. Są to utracone światy, które autor żywo ożywia. Trzymanie się żydowskiej tradycji, przetrwanie masowych naruszeń praw człowieka. Zdecydowana większość polskich Żydów, którzy przeżyli II wojnę światową, zrobiła to jako uchodźcy i deportowani do Związku Radzieckiego. Meier Landau i jego rodzina uciekli Niemcom z Krakowa, ale zostali deportowani przez Sowietów ze Lwowa, wraz z tysiącami innych polskich rodzin katolickich i żydowskich. Ten tekst jest świadectwem siły pamięci – przejmująca lektura, gdy wojna i uchodźcy są ponownie obecni tam, gdzie rozgrywa się ta prawdziwa historia.
Seria: FOKUS, Vol. 14
2023
THE OTHER OCTOBER REVOLUTION: POLAND, 1956-57
AUTOR: Jerzy Kochanowski
Translated from the Polish by Anda MacBride
MIEJSCE WYDANIA: Paderborn
WYDAWNICTWO: Brill Schöningh
ROK WYDANIA: 2023
ISBN: 978-3-506-79171-9
Książka w wersji pdf dostępna na stronie wydawnictwa: tutaj.

 

„Ostrożne poszerzanie swobód pod znakiem antystalinizacji jest w Polsce pamiętane jako „październikowa odwilż 1956 roku”. Znany historyk Jerzy Kochanowski prezentuje nowatorskie spojrzenie na tę epokę. Barwnie opisuje ówczesne fakty z życia: chuligaństwo i prostytucję, pracę i bezrobocie, pieniądze i korupcję, koncepcję świadomego macierzyństwa i marzenia o własnym samochodzie. Określenie „rewolucja” w tytule książki należy traktować dosłownie, ponieważ emocje, które targały polskim społeczeństwem w tamtym czasie, manifestowały się na ulicach na różne sposoby. Gdy „polska rewolucja październikowa” dobiegła końca, kraj zmienił się nieodwracalnie.”
Seria: FOKUS, Vol. 13
2023
Monarchie und Diplomatie. Handlungsoptionen und Netzwerke am Hof Sigismunds III. Wasa
REDAKCJA: Oliver Hegedü, Kolja Lichy
MIEJSCE WYDANIA: Padeborn
WYDAWNICTWO: Brill Schöningh
ROK WYDANIA: 2023
ISBN: 978-3-657-70588-7

Książka w wersji pdf dostępna na stronie wydawnictwa: tutaj.

 

Polski dwór królewski w czasach Zygmunta III. Waza był ważną platformą europejskiej wymiany informacji, sieci dynastycznych i koordynacji polityki konfesyjnej.

W Polsce i na Litwie dwór był również miejscem, w którym spotykała się administracja domu władcy, a tym samym interesy dynastyczne i części administracji dynastii panującej. W polu napięć między postulatami politycznymi sejmiku posesjonatów a interesami monarchy rozwijało się pole działania w zakresie stosunków zagranicznych, którego analiza pozwala spojrzeć na funkcjonowanie europejskich współzależności, a jednocześnie pokazuje, jakie opcje działania były dostępne dla monarchy i jego otoczenia w ramach polsko-litewskiej konstytucji mieszanej.

Seria: FOKUS, Vol. 12
2023
BÜCHER UND IHRE WEGE. BIBLIOMIGRATION ZWISCHEN DEUTSCHLAND UND POLEN SEIT 1939
REDAKCJA: Vanessa de Senarclens
MIEJSCE WYDANIA: Padeborn
WYDAWNICTWO: Brill Schöningh
ROK WYDANIA: 2023
ISBN: 978-3-657-79175-0
Książka w wersji pdf dostępna na stronie wydawnictwa: tutaj.

 

Miliony polskich książek zostały zniszczone lub skradzione przez nazistowskie Niemcy w Polsce podczas II wojny światowej. Tymczasem w sierpniu 1945 roku, w trakcie przesuwania granicy polsko-niemieckiej, miliony niemieckich książek migrowały z prywatnych, kościelnych i publicznych kolekcji do Polski – w nowy kontekst narodowo-kulturowy. Termin „bibliomigracja” opisuje zarówno podróż tych książek w czasie i przestrzeni, jak i ich zmieniającą się semantyzację w przestrzeni geograficznej, politycznej, instytucjonalnej i językowej. Od 75 lat książki te są przedmiotem dwóch zupełnie różnych narodowych narracji. Niewątpliwie ten zbiór tekstów pomaga w zrozumieniu wspólnego dziedzictwa historycznego i może stać się punktem wyjścia dla współpracy badawczej i zintensyfikowanej polsko-niemieckiej współpracy kulturowej.
Seria: FOKUS, Vol. 11
2023
Histories of Prostitution in Central, East Central and South Eastern Europe
REDAKCJA: Sonja Dolinsek, Magdalena Saryusz-Wolska
MIEJSCE WYDANIA: Paderborn
WYDAWNICTWO: Brill Schöningh
ROK WYDANIA: 2023
ISBN: 978-3-657-79047-0
Książka w wersji pdf dostępna na stronie wydawnictwa: tutaj.

 

Ten zredagowany zbiór zawiera dwanaście oryginalnych artykułów badawczych analizujących historyczne wymiary prostytucji w XIX i XX-wiecznej Europie Środkowej, Południowej i Środkowo-Wschodniej. Każdy z artykułów wykorzystuje różne perspektywy metodologiczne i różnorodne źródła. Warto zauważyć, że niniejszy tom zawiera pionierskie artykuły wyznaczające niemal niezbadane tereny w historii prostytucji w Europie, zwłaszcza w socjalistycznych krajach Europy Wschodniej. Tom przeznaczony jest przede wszystkim dla naukowców i studentów specjalizujących się w historii kobiet, studiach genderowych i seksualności, a także historii przestępczości i policji z naciskiem na historię europejską lub globalną.
Seria: FOKUS, Vol. 10
2023
MAPPING ART COLLECTING IN EUROPE, 1860-1940. EASTERN AND WESTERN SOCIOCULTURAL PERSPECTIVES
REDAKCJA: Milena Woźniak-Koch
MIEJSCE WYDANIA: Paderborn
WYDAWNICTWO: Brill Schöningh
ROK WYDANIA: 2023
ISBN: 978-3-506-79543-4
Książka w wersji pdf dostępna jest na stronie wydawnictwa: tutaj.

 

Eseje zawarte w tej książce obejmują szerokie spektrum tematów związanych z indywidualnymi strategiami tożsamości i kolekcjonowaniem sztuki w późnej nowoczesności. Przedstawiają one ogólnoeuropejską perspektywę kolekcjonerstwa w jego różnych aspektach, obejmujących historię muzeów, politykę wystawienniczą, historię rynku sztuki, historię kształtowania gustów i badania proweniencyjne. Pokazując, w jaki sposób kolekcjonerstwo odzwierciedlało społeczne problemy nowoczesności, książka ta pośrednio odnosi się do takich kwestii, jak społeczno-kulturowa rola mniejszości etnicznych, kwestia emancypacji kobiet, wykluczenie społeczne a integracja, kolonializm i upolitycznienie muzeów. Kwestie te, analizowane w kontekście prywatnych kolekcji, ukazują złożoność i istotność procesów kulturowych leżących u podstaw wielu kwestii społecznych, które do dziś pozostają przedmiotem refleksji.
Seria: FOKUS, Vol. 9
2023
REBELLION - THE SHIPYARD STRIKES IN POLAND AND THE BIRTH OF SOLIDARNOŚĆ IN AUGUST 1980
AUTOR: Anna Machcewicz
WYDAWNICTWO: Brill Schöningh
ROK WYDANIA: 2023
ISBN: 978-3-657-79044-9
Książka w wersji pdf dostępna jest na stronie wydawnictwa: tutaj.

 

„Bunt” to fascynująca, wielowątkowa opowieść o tym, jak rozwijają się rewolucje. Historia zaczyna się, gdy komunistyczne władze w Polsce obiecują lepsze życie po krwawym stłumieniu strajków w grudniu 1970 roku. Dostępność towarów tymczasowo wzrosła, a świat zewnętrzny przez pewien czas wydawał się bliższy. Zaledwie dekadę później nadszedł jednak bunt. Niniejsza książka przedstawia pełną historię Wielkiego Strajku z sierpnia 1980 roku, którego centrum stanowiła Stocznia Gdańska. Strajk ten był walką nie tylko o chleb, ale także o godność strajkujących robotników. Władze stanęły przed wyborem: albo wezwać na pomoc wojska radzieckie, albo szukać kompromisu. Wielodniowe negocjacje ze strajkującymi zaowocowały porozumieniem, które rozpoczęło nowy rozdział w historii Polski i otworzyło drogę do upadku systemu komunistycznego w Europie Wschodniej.

Seria: FOKUS, Vol. 8
2023
STIGMA UND SCHWEIGEN NS-ZWANGSARBEIT AUS SOWJETISCHER PERPEKTIVE. EIN BEITRAG ZUR ORAL HISTORY
AUTOR: Grete Rebstock
WYDAWNICTWO: Brill Schöningh
ROK WYDANIA: 2023
ISBN: 978-3-657-79046-3
Książka w wersji pdf dostępna jest na stronie wydawnictwa: tutaj.

 

60 lat po zakończeniu II wojny światowej byli sowieccy robotnicy przymusowi III Rzeszy, odpowiadają na pytania dotyczące ich wstrząsającego losu podwójnego doświadczenia niesprawiedliwości: bez winy pod rządami nazistów, a następnie pod rządami Sowietów. Analiza podchodzi do tych wyjątkowych wywiadów z różnych perspektyw. W ten sposób staje się jasne, jak dyskursywne tło 60 lat polityki historycznej ukształtowało wspomnienia „robotników ze Wschodu”. Aspekt płci szczególnie podkreśla doświadczenia kobiet. Ale chodzi również o emocje i pamięć fizyczną. I wreszcie, pyta o zasoby, które sprawiły, że ci ludzie wytrwali. „Piętno i milczenie” – tytuł odnosi się do głównego wyniku badania, który pokazuje przerażającą ciągłość od czasów sowieckich do dzisiejszej Rosji.
Seria: FOKUS, Vol. 7
2023
DIE VOLKSABSTIMMUNG IN OBERSCHLESIEN 1921
REDAKCJA: David Skrabania i Sebastian Rosenbaum
WYDAWNICTWO: Brill Schöningh
ROK WYDANIA: 2023
ISBN: 978-3-657-79535-2

Książka w wersji pdf dostępna na stronie wydawnictwa tutaj.

 

Referendum na Górnym Śląsku 1921 r. Narodowe samostanowienie czy geopolityczna gra o władzę?

Referendum z 1921 r. w sprawie przynależności państwowej Górnego Śląska było kulminacją, ale nie zakończeniem, walki o względy Górnoślązaków, która trwała latami, toczonej z użyciem broni i propagandy, i która obejmowała również geopolityczne interesy aliantów. Poprzedziło ją załamanie się starego porządku w Europie w wyniku I wojny światowej. Na gruzach wielonarodowych imperiów powstały nowe państwa oparte na ideach narodowych. Jednak tam, gdzie ludność była etnicznie niejednorodna, powstawały regionalne konflikty o ziemię, przynależność państwową i tożsamość narodową. Tak było również na Górnym Śląsku. Ludność, która była w dużej mierze narodowo obojętna, musiała teraz wybierać między Niemcami a Polską.

Seria: FOKUS, Vol. 6
2022
FROM THE VOLHYNIAN MASSACRE TO OPERATION VISTULA
AUTOR: Grzegorz Motyka
WYDAWNICTWO: Brill Schöningh
ROK WYDANIA: 2022
ISBN: 978-3-506-79537-3
Książka w wersji pdf dostępna jest na stronie wydawnictwa: tutaj.

 

Od rzezi wołyńskiej do operacji „Wisła” – konflikt polsko-ukraiński 1943-1947

Jest to pierwsza książka dostępna w języku angielskim, która kompleksowo porusza skomplikowany temat stosunków polsko-ukraińskich w czasie II wojny światowej i bezpośrednio po niej. Stosunki polsko-ukraińskie w XX wieku to temat, który niezmiennie angażuje historyków, polityków i opinię publiczną w Polsce i na Ukrainie. Powstało na ten temat wiele wartościowych prac, ale wiele z nich zniekształca prawdę historyczną i zbiorową pamięć, niekiedy czyniąc dzisiejsze wzajemne relacje problematycznymi. Książka Grzegorza Motyki jest starannym opisem najtrudniejszego okresu w stosunkach polsko-ukraińskich, rozpoczynającego się w 1943 roku wraz z rozpoczęciem rzezi wołyńskiej, a kończącego akcją „Wisła” w 1947 roku. Omawiając w przystępny sposób epizody wspólnej historii, profesor Motyka przedstawia bezstronny, pozbawiony narodowej martyrologii obraz stosunków polsko-ukraińskich. W niezwykle trudnych czasach buduje most wzajemnego zrozumienia ponad historycznymi podziałami.

Seria: FOKUS, Vol. 5
2022
NUR ERINNERUNGEN UND STEINE SIND GEBLIEBEN
AUTOR: Agnieszka Wierzcholska
WYDAWNICTWO: Brill Schöningh
ROK WYDANIA: 2022
ISBN: 978-3-657-76009-1
Seria Wydawnicza CBH PAN: „FOKUS. Neue Studien zur Geschichte Polens und Osteuropas“

 

Nur Erinnerungen und Steine sind geblieben – Leben und Sterben einer polnisch-jüdischen Stadt: Tarnów 1918–1945 (Zostały tylko wspomnienia i kamienie. Życie i śmierć w polsko-żydowskim mieście: Tarnów 1918-1945).

 

Książka w wersji pdf dostępna jest na stronie wydawnictwa: tutaj.

 

Nur Erinnerungen und Steine sind geblieben – Leben und Sterben einer polnisch-jüdischen Stadt: Tarnów 1918–1945 to książka o Tarnowie, w którym przed II wojną światową połowę mieszkańców stanowili Żydzi. Zdecydowana większość Żydów w Polsce mieszkała w miastach, a ich historia otwiera alternatywne spojrzenie na historię tego kraju. Autorka przekracza podziały czasowe i opisuje, jak tkanka społeczna Tarnowa rozpadła się po wkroczeniu Niemców do miasta w 1939 r. Pokazuje, jak zmieniał się stosunek Polaków do ich żydowskich sąsiadów w czasie Zagłady i jak Żydzi walczyli o przetrwanie. Przez pryzmat jednego miasta stawiane są najważniejsze pytania o historię stosunków polsko-żydowskich, w tym o postawę Polaków wobec Zagłady i antysemityzm w powojennej Polsce.

Seria: FOKUS, Vol. 4
2021
WENDE, WANDEL, WEITERMACHEN? NACHFRAGEN ZUR GESCHICHTSWISSENSCHAFT DER 1990ER JAHRE IN DEUTSCHLAND, POLEN UND EUROPA

REDAKCJA: Markus Krzoska, Kolja Lichy, Konstantin Rometsch

MIEJSCE WYDANIA: Paderborn
WYDAWNICTWO: Ferdinand Schöningh Verlag
ROK WYDANIA: 2021
ISBN: 978-3-506-76066-1
Seria Wydawnicza CBH PAN: „FOKUS. Neue Studien zur Geschichte Polens und Osteuropas“

 

Wende, Wandel, Weitermachen? Nachfragen zur Geschichtswissenschaft der 1990er Jahre in Deutschland, Polen und Europa (Punkt zwrotny, zmiana i co dalej? Pytania o badania historyczne w Niemczech, Polsce i Europie w latach 90. XX w.).

 

Książka w wersji pdf dostępna jest na stronie wydawnictwa: tutaj.

 

Od czasu głębokich przemian na przełomie lat 80. i 90. XX w. minęły już ponad trzy dekady. Wydaje się, że nadszedł czas, aby rozpocząć historiograficzną klasyfikację ostatniego dziesięciolecia ubiegłego wieku. Dotyczy to również polsko-niemieckich kontaktów wśród historyków. Książka ta, zawierająca wywiady z niemieckimi, polskimi, brytyjskimi, czeskimi, francuskimi i litewskimi historykami wspólnych dziejów Polski i Niemiec, podejmuje pierwszą kompleksową próbę retrospektywy tamtego czasu oczami badaczy, którzy byli jednocześnie uczestnikami tamtych przemian.

Seria: FOKUS, Vol. 3
2021
WIDERSTAND MIT BRIEFMARKEN. DIE POLNISCHE OPPOSITIONSBEWEGUNG UND IHRE UNABHÄNGIGE POST IN DEN 1980ER JAHREN

AUTOR: Silke Plate

MIEJSCE WYDANIA: Paderborn
WYDAWNICTWO: Ferdinand Schöningh Verlag
ROK WYDANIA: 2021
ISBN: 978-3-657-76003-9
Seria Wydawnicza CBH PAN: „FOKUS. Neue Studien zur Geschichte Polens und Osteuropas“

 

Widerstand mit Briefmarken. Die polnische Oppositionsbewegung und ihre Unabhängige Post in den 1980er Jahren (Opór za pomocą znaczków pocztowych. Polski ruch opozycyjny i jego Poczta Niezależna w latach 80. XX w.).

 

Książka w wersji pdf dostępna jest na stronie wydawnictwa: tutaj.

 

Za tę pracę autorka otrzymała w 2019 r. wyróżnienie w konkursie na Naukową Nagrodę Ambasadora RP w Berlinie w kategorii rozpraw doktorskich.

W latach 80. XX w. w opozycyjnych kręgach PRL rozwinął się niezależny obieg publikacji poza państwową cenzurą, tzw. „drugi obieg”. W jego skład wchodziły nie tylko teksty w nielegalnie wydawanych książkach i podziemnych czasopismach. Rozpowszechniano również alternatywne znaczki i stemple pocztowe. Graficy Poczty Niezależnej umieszczali na nich motywy odwołujące się do opozycyjnej pamięci kulturowej w formie krótkich wizualnych komunikatów, które umożliwiały podziemiu ocenę obecnej sytuacji w państwie. Wpływy ze sprzedaży podziemnych znaczków zasilały  głównie fundusze wsparcia dalszych działań opozycyjnych. Dodatkowo stały się one przedmiotem kolekcjonerstwa, przyczyniając się do wzmacniania poczucia wspólnoty wśród ludzi o tych samych wolnościowych poglądach.

Seria: FOKUS, Vol. 2
2020
Zwangswelten. Emotions- und Alltagsgeschichte polnischer 'Zivilarbeiter' in Berlin 1939-1945
AUTOR: Katarzyna Woniak
MIEJSCE WYDANIA: Paderborn
WYDAWNICTWO: Ferdinand Schöningh
ROK WYDANIA: 2020
ISBN: 978-3-657-70310-4
Seria Wydawnicza CBH PAN: „FOKUS. Neue Studien zur Geschichte Polens und Osteuropas“
Książka w wersji pdf dostępna jest na stronie wydawnictwa: tutaj.
Zwangswelten. Emotions- und Alltagsgeschichte polnischer >Zivilarbeiter< in Berlin 1939–1945 (Przymusowe światy. Historia emocji i codzienności polskich „robotników cywilnych” w Berlinie 1939–1945).

Książka jest poświęcona pracy przymusowej w Niemczech jako jednemu z głównych doświadczeń Polaków w czasie II wojny światowej. W samej III Rzeszy 13 milionów ludzi, w tym ok. 2,8 miliona Polaków, zostało na siłę wcielonych do niskopłatnej lub bezpłatnej pracy. W obliczu ekstremalnej sytuacji stwarzali oni sobie warunki wyimaginowanej rzeczywistości, „życia na niby”, jako formę psychicznej ucieczki przed dyskryminacją, terrorem i fizycznym wyzyskiem. Książka prezentuje tzw. historię zdarzeniową robót przymusowych w Berlinie przez pryzmat doświadczeń zwerbowanych Polaków i ukazuje sposoby prowadzenia „normalnego życia” w nienormalnych warunkach.
Publikacja jest efektem projektu badawczego, który dr Katarzyna Woniak prowadziła w trakcie swojego zatrudnienia jako pracownica naukowa w CBH PAN w latach 2013–2018.
Seria: FOKUS, Vol. 1
2021
WARSCHAU. EIN WIEDERAUFBAU, DER VON DEM KRIEG BEGANN
AUTOR: Małgorzata Popiołek-Roßkamp
WYDAWNICTWO: Brill Schöningh
ROK WYDANIA: 2021
ISBN: 978-3-506-70424-5
Seria Wydawnicza CBH PAN: „FOKUS. Neue Studien zur Geschichte Polens und Osteuropas“
Warschau. Ein Wiederaufbau, der von dem Krieg begann (Warszawa. Odbudowa, która rozpoczęła się przed wojną).
Książka w wersji pdf dostępna jest na stronie wydawnictwa: tutaj.

Ta bogato ilustrowana publikacja, wydana w powiększonym formacie, opowiada o programie odbudowy historycznego centrum Warszawy po zniszczeniach II wojny światowej, postrzeganym w historii sztuki jako wyjątkowy i niepowtarzalny projekt. Był on bowiem kolażem europejskich rozwiązań z dziedziny architektury, urbanistyki i ochrony zabytków, łączącym tradycję z nowoczesnością. Odbudowa całej historycznej części miasta po II wojnie światowej była uwarunkowana bezprecedensową skalą zniszczeń. Była też zjawiskiem unikalnym w skali powojennej Europy. Szukając ideologicznych korzeni programu odbudowy warszawskich zabytków architektury, można dostrzec – szczególnie w pierwszych powojennych latach – wyraźną kontynuację myśli urbanistycznej i architektonicznej z okresu międzywojennego. Idea ciągłości przedwojennej teorii i praktyki polskich architektów, którzy odbudowywali centrum Warszawy, jest główną tezą książki.
Podstawą publikacji jest dysertacja autorki powstała na Technische Universität Berlin i Uniwersytecie Wrocławskim. Otrzymała ona Drugą Nagrodę dla Młodych Naukowców w dziedzinie badań nad historią miast w okresie od XVIII do XX wieku, przyznaną przez Gesellschaft für Stadtgeschichte und Urbanisierungsforschung e.V. (GSU), a także specjalne wyróżnienie w konkursie Naukowej Nagrody Ambasadora RP w Berlinie.
Seria: UKRAINA-POLSKA-NIEMCY. DIALOG W TRÓJKĄCIE. Vol. 1
2023
Polska i Ukraina: wspólna historia, asymetryczna pamięć
AUTOR: Andrii Portnov
REDAKCJA: Igor Kąkolewski, Joanna Szkolnicka, Marcin Fronia
MIEJSCE WYDANIA: Berlin – Warszawa
WYDAWNICTWO: Polska Akademia Nauk
ROK WYDANIA: 2023
ISBN: 978-83-66847-54-5
Książka jest przeglądem polsko-ukraińskich dziejów od wczesnej epoki nowożytnej do czasów współczesnych oraz debat o kulturach pamięci w Polsce i Ukrainie. Andrii Portnov, który jest od wielu lat aktywny w ramach dialogu polsko-ukraińskiego i wykłada historię Polski i Ukrainy w Niemczech, przedstawia również swoje osobiste doświadczenia i opinie. Podejmując zarówno kwestie historyczne, jak i współczesne, Autor stara się przedstawić porównawczą perspektywę, która nie ogranicza się jedynie do bycia „głosem ukraińskim” lub „polskim” na temat stosunków między oboma krajami i narodami.

 

Seria: IZRAEL-POLSKA-NIEMCY. Vol. 1
2023
On Theodor Herzl’s encounters with Zionist thought and efforts prior to his conversion in the spring of 1895

Autor: Philip Earl Steele 
Seria: Polish, German, and Austrian Jews and the modern idea of Israel . Tom 1
Wyd.: Centrum Badań Historycznych PAN w Berlinie, Berlin–Warszawa 2023, 96 stron

 

Praca tę można określić jako pierwszy przełom w badaniach nad Theodorem Herzlem od 30 lat, tj. od czasu ukazania się pracy Jacquesa Kornberga, Theodor Herzl: From Assimilation to Zionism z roku 1993. Jak napisał profesor Derek Penslar z Uniwersytetu Harvard w swojej recenzji wydawniczej pracy Steele’a: „Ujęcie Steele’a w żaden sposób nie umniejsza wyjątkowego wkładu Herzla we wczesny ruch syjonistyczny, ale właśnie poprzez skupienie się na ukrywaniu, a nie ujawnianiu, wyświetla wcześniej zacienione aspekty osobowości Herzla … Podsumowując, jest to mistrzowskie, odpowiedzialne i odkrywcze dzieło naukowe, które zasługuje na szeroką dystrybucję i dyskusję”. Podkreślił to również biograf Herzla, dr Steven Beller, który w swojej recenzji napisał: „To, że monografia Steele’a doprowadziła mnie, autora, który również musiał zbadać i zrozumieć złożony umysł Herzla, do takiej dyskusji na temat kluczowego pytania, na ile myśl Herzla była oryginalna, na ile zaś nie, wskazuje, jak sądzę, jak przejmująca jest praca Steele’a i jak bardzo skłoni ona innych badaczy Herzla i syjonizmu do myślenia”.